19:00 Pokolenie reż. Andrzej Wajda

30.11 / PT / 19:00 / Pokolenie reż. Andrzej Wajda

Jeden z ważniejszych filmów polskiej kinematografii powojennej. Powstałe w 1954 roku „Pokolenie” pojawiło się na ekranach niemal w tym samym czasie co „Celuloza” Jerzego Kawalerowicza i „Człowiek na torze” Andrzeja Munka. Był to dla polskiego filmu i sztuki w ogóle czas przełomu. Kończyła się epoka realizmu socjalistycznego. Awangardę rodzimej kultury zaczynali tworzyć uzdolnieni debiutanci, czasem nie pierwszej już młodości, których głos dotychczas tłumił kaganiec stalinowskiej cenzury. W poezji pojawiły się nazwiska Herberta, Grochowiaka, Białoszewskiego; w prozie i dramacie Hłaski, Nowakowskiego, Mrożka. W filmie zaczynał się rodzić kierunek, ochrzczony później mianem „szkoły polskiej”. Za jej pierwszego reprezentanta uważa się właśnie „Pokolenie”.
Debiutancki film Andrzeja Wajdy powstawał w niezwykłej atmosferze. Realizowali go ludzie bardzo młodzi (sam reżyser był wówczas jeszcze studentem) i pełni zapału, głodni nowych jakości artystycznych, opozycyjnych wobec „propagandowo-produkcyjnych” zadań sztuki. Wokół Andrzeja Wajdy skupiło się wiele przyszłych znakomitych nazwisk polskiego, a nawet światowego kina. Jerzy LipmanStefan MatyjaszkiewiczRoman PolańskiTadeusz ŁomnickiTadeusz JanczarZbigniew CybulskiKazimierz Kutz – podówczas jedynie asystent reżysera…Rezultatem ich pracy był film niezwykły – poruszający hołd dla pokolenia „Kolumbów”, a zarazem utwór niebanalny pod względem plastycznym, o oryginalnie komponowanych kadrach i ciekawym, kontrastowym montażu.

W warstwie fabularnej „Pokolenie” jest opowieścią o grupie lewicujących młodych ludzi, zaangażowanych w konspiracyjną walkę z hitlerowskim okupantem. Główny bohater – Stach rozpoczyna pracę w stolarni Berga. Działa tam komórka AK. Stach wszakże zaprzyjaźnia się z robotnikiem, związanym z lewicową Gwardią Ludową. Sekuła wyjaśnia mu istotę wyzysku kapitalistycznego i mobilizuje do nauki. Na tajnych kompletach Stach poznaje Dorotę – aktywistkę ZWM. Pod wpływem dziewczyny postanawia wstąpić do organizacji. Składa przysięgę wojskową, stara się też pozyskać do organizacji kolegę, ale on odmawia. Wkrótce Stach zostaje niesłusznie oskarżony o kradzież drewna i pobity przez niemieckiego oficera. Kolega zmaltretowanego chłopaka wykonuje na Niemcu wyrok, czym narusza zasady konspiracji. Tymczasem wybucha powstanie w getcie. Bohaterowie otrzymują rozkaz przejęcia grupy Żydów. Jasio Krone, ścigany przez Niemców, nie znajduje wyjścia z klatki schodowej i ginie samobójczą śmiercią… Stach zostaje na noc u Doroty. Rankiem, kiedy wychodzi po chleb, gestapo aresztuje dziewczynę… Teraz on przejmuje jej zadanie – organizuje nową grupę chłopców.
Ta nieskomplikowana historia, miejscami z konieczności nagięta do socrealistycznych rygorów, pozwoliła reżyserowi mistrzowsko oddać klimat moralny, któremu podlegali polscy dwudziestolatkowie w czasie okupacji. Ich patriotyzm, ofiarność, odwagę i poświęcenie ukazał Wajda w błysku młodzieńczego idealizmu. Udała mu się rzecz niezmiernie rzadka. Dawkując umiejętnie patos i liryzm wykreował bohaterów czystych moralnie, lecz nie śmiesznych, naiwnych czy infantylnych. Przeciwnie – żyjących w obliczu codziennie dokonującej się apokalipsy, świadomych otaczającego ich barbarzyństwa, doświadczających cierpienia i niejednej tragedii. Być może dlatego, po prawie 50 latach, debiutancki film Wajdy wytrzymuje próbę czasu. [PAT]

pokolenie kadr

23. Forum Kina Europejskiego Cinergia, Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny oraz Szkoła Filmowa w Łodzi zapraszają na przegląd filmowy:
Con bravura. Dziesięć dekad niepodległości w polskim kinie

23.11 / PT / 19:00 / Szaleńcy reż. Leonard Buczkowski
24.11 / SB / 20:00 / Zakazane piosenki reż. Leonard Buczkowski
25. 11 / ND / Mir kumen on (Droga młodych) reż. Aleksander Ford, KINO CHARLIE – Sala Kameralna, wstęp wolny
26.11/ PN / 19:00 / Usłyszcie mój krzyk reż. Maciej Drygas, gość: Maciej Drygas
27.11 / WT / 19:00 / Nóż w wodzie reż. Roman Polański
28.11 / ŚR / 19:00 / Sanatorium pod klepsydrą reż. Wojciech Jerzy Has
29.11 / CZW / 17:00 / Amator reż. Krzysztof Kieślowski, bud. Z, Hala Filmowa, gość: Jerzy Stuhr
30.11 / PT / 19:00 / Pokolenie reż. Andrzej Wajda
30.11 / PT / 19:00 / Wilkołak, reż. Adrian Panek, KINO HELIOS, pokaz biletowany
1.12 / SB / 19:00 / Wesele reż. Wojciech Smarzowski

Poprzedni Następny Archiwum filmów
Top